■ Kronik Yorgunluk Sendromu

     
 
  Yorgunluk Nedir?

• Genel bir bitkinlik,güçsüzlük ve enerjisizlik halidir.
• Şehir yaşamının getirdiği psikolojik ve motivasyonel sorunlar yorgunluğun önemli sebebidir.
• Çağdaş yaşam hızlı çalışmayı değil,neredeyse sadece daha hızlı çalışmayı değil,neredeyse daha hızlı uyumayı zorunlu hale getirmiştir.
• Yeterli bir uyum ve dinlenmeyi yada sıradan bir bedensel aktiviteyi izleyen güçsüzlük normal değildir.
 

Yorgunluk Tipleri

• 3 tip yorgunluk vardır.Bedensel veya fiziksel yorgunluk,psikolojik yada ruhsal yorgunluk ve motivasyonel yorgunluk.
• Fiziksel yorgunluk,ağır bir çabayı gerektiren fazla bir bedensel aktiviteyi izleyen yorgunluktur.
•  Ruhsal yorgunluk,konsantrasyon eksikliği ve belirli bir aktiviteye odaklanma noksanlığından kaynaklanır.
 • Kişisel yetenek ve sınırlarınızı,bilmeden kapasitenizi zorlarsanız çöküntü ve depresyon kaçınılmazdır.
• Yetinmek sözü sizi dinlendiren sihirli bir anahtar olabilir.
• Motivasyonel yorgunluk,duygusal yada fiziksel aktivitelere katılma isteğinin azalmasıdır.

Yorgunluğun Sebepleri

• Stresin,bunaltının fazla olduğu bir yaşam tarzı,yoğun,inişli çıkışlı ve plansız iş hayatı,uyku kaybı,yetersiz ve kalitesiz uyku



Hareketsizlik


• Gereğinden fazla hareketsizlik,bitkinlik,güçsüzlük ve enerjisizlik duygusu uyandırır.
• Uzun dinlenmeler,uzamış tatiller,T.V karşısında geçirilen amaçsız boş saatler,ağır bir bitkinlik duygusu oluşturulabilir.

Guatr Sendromu

• Troid bezi yetmezliği (hipotroidi) yorgunlukla sonuçlanır.
• Kilo alma,güçsüzlük,bellek zayıflaması,depresyon ve uyku eğilimi,soğuğa dirençsizlik,kas ağrıları,ses kalınlaşması,kabızlık,yorgunluğa eşlik eder.
• Kanda T3,T4,TSH hormonları incelenmelidir.

Kansızlık

• Demir eksikliği ve diğer sebeplere bağlı kansızlık,yorgunluk sebebidir.
• Folik asit,B12 vitamini noksanlığı da kansızlık yapabilir.



Kafein

• Kafein yorgunluğu körükler.
• Gün içinde tükettiğimiz çay,kahve ve kola miktarlarını gözden geçirin.

Enfeksiyonlar

• Brucella,verem,diş-boğaz-idrar yollarında yerleşik enfeksiyonlar,AİDS,herpes enfeksiyonlarında değişmez şikayet yorgunluktur.

Kan Basıncı Değişiklikleri

• Özellikle kan basıncı düşüklüğü,kan basıncı yüksekliğine göre yorgunluk hissinin oluşmasında etkilidir.
• Kan basıncını düşüren ilaçlarında yorgunluk yaptığı unutulmamalıdır.
• Bazı kalp kapak hastalıkları ve akciğer hastalıklarında yorgunluk yakınması olur.
• Kalp yetmezliğinde çok ağır bitkinlik halsizlik ve yorgunluk görülebilir.
• Kalp yetmezliği ile ilgili yorgunluğun diğer belirtileri ise ayaklarda şişme,nefes darlığı,kilo artışı,ödemdir.

Uyku Abnesi

• Uyku esnasında nefes durması sorunludur.
• Fazla kilo,burun-boğaz sorunu olanlar ve horlayanlarda sık görülür.
• Belirtisi,sabah uyanınca fark edilen yorgunluktur.



Uykusuzluk

• Kalitesiz uyku yorgunluğun nedenidir.
• Uyku öncesi ağır bir yemek,yoğun egzersiz,fazla çay veya kahve tüketimi,istenmeyen bazı ruhsal sorunların oluşumu uykunuzu kaçırabilir ve ertesi gün yorgunluk hissi kaçınılmazdır.

Böbrek Üstü Bezi Hastalıkları

• Böbrek üstü bezinin ürettiği hormonlar (kortizol gibi) su ve tuz dengesinde çok önemlidir.
• Bu hormonların yetersizliği kan basıncında azalma,iştahsızlık,kilo kaybı gibi belirtilerin eşlik ettiği ağır bir  yorgunluğa yol açar.
• Hipofiz bezinin ve paratroid bezlerinin yetersizliğinde de yorguluk görülür.

Diyabet

• Kan şekerinin düzenli seyretmemesi yoğunluğa neden olur.
• Kan şekeri düzenlenmelidir.

Yorgunluğa Neden Olan Metabolik Sorunlar

• Sodyum düşüklüğü
• Potasyum düşüklüğü
• Kalsiyum gözqlığı
• Böbrek yetmezliği
• Kan şekeri düşüklüğü
• Akciğer yetmezliği
• Gizli kanserler
• Kansızlık

İlaçlar

• Kalp ve hipertansiyon tedavisinde kullanılan beta bloker gurubu grubu ilaçlar(dideral,tensinan,visken,prent)
• Anksiyete azaltıcı ilaçlar(diazem,nevrium,tranksilen)
• Depresyon giderici bazı ürünler(laroksil,insidan)
• Antihistamik,anti-alerjik ilaçlar
• Ağrı kesiciler
• Nezle ilaçları
• Uyku önleyen  ve içinde kafein bulunan ilaçlar.

Çevresel Etmenler

• Gürültülü ortamlar,sıcak yada soğuk mekanlar,kötü kokulu alanlar yorgunluk sebebidir.
• Stersli çalışma ortamları,sürekli toz ve dumana maruz kalmak yorgunluğu tetikler.

Yorgunluğa Neden Olan Hormanel Rahatsızlıklar

• Troid bezi tembelliği
• Troid bezinin aşırı çalışması
• Böbrek üstü bezi tembelliği ve aşırı çalışması
• Şeker hastalığı
• Hipofiz bezi yetmezliği

Yorgunluğun Tedavisi

• Yorgunluk başlangıç tarihi,süresi,günün hangi bulgularla birlikte olduğu kaydedilmelidir.
 • Ruhsal,psikolojik,psikososyal şartlar teşhiste yardımcıdır.
 • Dengeli bir dinlenme ve çalışma programı yoğunlukla mücadele en önemli adımdır.

Yorgunluk Egzersiz ve Yaşam Biçim İlişkisi

• Her gün 2-3 kez yapılan 20-30 dakikalık düzenli geropik egzersiz (yürüyüş,bisiklet,hafif koşu,yüzme..) tedavi edicidir.
• Yaptığınız egzersizi yorgunluk hissi oluşur oluşmaz bırakmalısınız.
• Yatmadan önce yapılan hafif  bir yürüyüş ve egzersiz dinçlik ve iyilik hissi sağlayacaktır.
• Kaç güçlendirici ve direnç arttırıcı egzersizlerde yararlıdır.
• Öğün saatlerinizi arttırmalı,az ve sık sık beslenmelisiniz (6 öğün)
• Yoğun ve yüksek kalorili besin tüketmekten kaçınmak çoğu kez tedavi edicidir.
• masanızda uygulayabileceğiniz gevşeme tekniklerini uygulayın.
• Yogadan faydalanın.

  Kaliteli Uyku İçin

• Yatak odanızı rahatlatıcı loş bir hale getirin.
• Kaliteli yatak, temiz çarşaf, doğru seçilmiş yastık.
• Yatak odanızdan TV’yi çıkartın.
• Hergün aynı saatte uyuyun
• Yatak odanızın havasının temiz olması çok önemlidir.
• Aşırı sıcak ve soğuk yatak odası uykuyu olumsuz etkiler.
• Uyku öncesi ılık bir duş, sevdiğiniz bir kitap ve dinlendirici bir müzik yararlı olabilir.
• Melisa ve papatya çayları kaliteli uyku için önemlidir.
• Uykudan 4 saat öncesinde yemeği kesin.
• Uykudan 2 saat öncesinden kafeinli içki, ilaç kullanılmamalı, ağır egzersiz yapmamalısınız.
• Melatoni uyku kaçmalarında yararlı olabilir.
• Kavakava, pasiflara, valeriana gibi bitkisel destekleri doktor önerisiyle kullanabilirsiniz.
 

Enerji Yükleyiciler

 Sevgi, çiçek, kahkaha, hoş kokular, yürüyüş, müzik, uyku, seyahat, huzur ve güven.

Enerji Bitiriciler

• Gerginlik, bulantı, aşırı uyarılma, belirsizlik, güvensizlik, kızgınlık, nefret, umutsuzluk, gürültü, televizyon, depresyon, yetersiz mali güç.

Yorgunluk ve Mevsimler

• Yorgunluk yakınmaları kış mevsiminde daha sıktır.
• Enerjisizlik, güçsüzlük hali, aşırı yemek yeme isteği ve uykusuzluk eğilimi ile birlikte yorgunluk seyrediyorsa, muhtemelen sorun kış depresyonudur.
• Tedavide psikolojik destek antidepresanlar denebilir.

Bahar Yorgunluğu

• Nisan ayında sık görülür.
• Polen alerjisi yorgunluğa neden olabilir.
• Bazı kişilerde böbrek üstü ve diğer adaptasyon ayarlama merkezlerinin mevsimsel geçişlerde oluşturulması gereken bioritimleri ayarlayamamasıdır.

Su ve Tuz İle Eksikliği İle Gelen Yorgunluk

• Çay içmek bunu giderebilir. Çayla birlikte günlük 2.5lt su içmeye özen gösterin.
• İdrar söktürücü ilaçlara dikkat edin.

Yorgunluk İçin Kullanılan Takviyeler

• C ve B vitaminleri (süt, yoğurt, et tahıllar, meyve, sebze)
• Gingko Biloba bitkisi ve bu bitkiden elde edilen ilaçlar kullanılabilir.
• 50 mg’lık tabletleri günde 100-150 mg dozda kullanılır.
• Coenzim 9-10 150-300 gr’lık dozları yorgunluğu giderir, enerji verir.
• L-Carnitine 300-350 mg’lık dozları yorgunluk için faydalıdır.
• Pantotenik asit
• Ginseng
• Meyan Kökü
• Siyah Üzüm ve Siyah Üzüm Çekirdeği
• Keten Tohumu
• Deve Dikeni